De rol van AI in de juridische wereld: hulpmiddel of risico?

AI-tools kunnen juristen tijd besparen bij het samenvatten, vereenvoudigen en structureren van tekst, maar ze zijn geen bron voor juridisch advies. De antwoorden zijn niet altijd correct of van toepassing op het Belgische recht, en vertrouwelijke dossiergegevens horen er niet in thuis. Dat is de kern van ons gesprek met jurist Bilal Kodalci.

AI-tools vinden steeds vaker hun weg naar sectoren waar nauwkeurigheid en betrouwbaarheid cruciaal zijn. Ook binnen de juridische wereld groeit de interesse in technologie die taken kan automatiseren en processen efficiënter kan maken.

Maar hoe bruikbaar zijn AI-tools werkelijk voor juristen? En waar liggen de grenzen van deze technologie in een sector waar fouten grote gevolgen kunnen hebben?

Om dat beter te begrijpen, sprak MINIMA met jurist Bilal Kodalci over de rol van AI in het dagelijkse juridische werk.

Efficiëntie als grootste voordeel

Volgens Kodalci kunnen AI-tools zeker een nuttig hulpmiddel zijn bij bepaalde taken binnen het juridische werk.

Vooral bij administratieve of repetitieve taken kan technologie tijd besparen. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van AI om teksten te vereenvoudigen en samen te vatten. Daarnaast kan de output van AI eventueel als inspiratie dienen.

“Een AI-tool kan het werk versnellen, vooral als je in tijdsnood zit.”

Bilal Kodalci, jurist

Voor professionals die dagelijks met grote hoeveelheden tekst werken, kan dat een praktische ondersteuning zijn.

Betrouwbaarheid blijft een aandachtspunt

Toch waarschuwt Kodalci dat AI niet zomaar gebruikt kan worden voor inhoudelijk juridisch advies.

AI-tools halen hun informatie uit grote hoeveelheden data, maar die informatie is niet altijd correct of relevant voor de Belgische juridische context.

“Als je een juridische vraag stelt aan AI, bestaat het risico dat de informatie niet correct is. Soms worden bronnen uit andere landen gebruikt of door elkaar gehaald.”

Bilal Kodalci, jurist

In een sector waar correcte wetgeving en rechtspraak essentieel zijn, kan dat problematisch zijn.

Risico’s bij gebruik in rechtbankdocumenten

De gevolgen kunnen nog groter worden wanneer AI gebruikt wordt bij juridische procedures.

Er zijn al gevallen bekend waarbij advocaten AI-tools gebruikten bij het opstellen van juridische documenten. Achteraf bleek dat de technologie verkeerde of zelfs onbestaande bronnen had vermeld.

“Wanneer een juridisch document verkeerde of onbestaande bronnen bevat, neemt de rechtbank dat niet serieus. Dat kan uiteindelijk gevolgen hebben voor de cliënt.”

Bilal Kodalci, jurist

Daarom blijft het cruciaal dat juristen de resultaten altijd zelf controleren en verifiëren.

Voorzichtig omgaan met vertrouwelijke informatie

Naast inhoudelijke correctheid speelt ook privacy een belangrijke rol. Juristen werken dagelijks met gevoelige informatie over cliënten, dossiers en contracten.

Volgens Kodalci is het daarom belangrijk om voorzichtig te zijn met welke gegevens je in AI-tools invoert.

“Het is beter om algemene formuleringen te gebruiken en geen persoonsgegevens in AI-systemen in te voeren.”

Bilal Kodalci, jurist

Het invoeren van cliëntgegevens of dossierinformatie in externe AI-platformen kan immers risico’s opleveren op het vlak van vertrouwelijkheid en gegevensbeveiliging.

De rol van de GDPR en nieuwe AI-wetgeving

Ook regelgeving speelt een belangrijke rol in het gebruik van AI.

Binnen de GDPR bestaan regels rond geautomatiseerde besluitvorming. Dat betekent dat beslissingen met juridische gevolgen niet volledig door een AI-systeem genomen mogen worden zonder menselijke tussenkomst.

Daarnaast is er de Europese AI Act, die sinds augustus 2024 van kracht is en in fases toegepast wordt. Deze wetgeving deelt AI-systemen in volgens hun risico en legt de zwaarste verplichtingen op aan toepassingen met een grote impact. Organisaties die AI inzetten, moeten er ook voor zorgen dat hun medewerkers er voldoende over weten.

Transparantie is daarbij een rode draad, bijvoorbeeld door duidelijk te maken wanneer iemand met een AI-systeem te maken heeft.

Technologie blijft een hulpmiddel

Uit het gesprek met Bilal Kodalci blijkt dat AI zeker een plaats kan hebben binnen de juridische sector, maar vooral als ondersteuning.

Voor taken zoals het structureren van informatie of het opstellen van een eerste tekst kan AI efficiënt zijn. Wanneer het gaat om juridisch advies of procedures, blijft menselijke expertise echter onmisbaar.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Of je nu een advocatenkantoor, een boekhoudkantoor of een andere kmo bent, dezelfde basisregels helpen:

• Kies zakelijke AI-tools met duidelijke afspraken over waar je gegevens bewaard worden en of ze gebruikt worden om het model te trainen.
• Maak afspraken met je team over welke tools toegelaten zijn en welke gegevens er nooit in mogen.
• Laat een mens het laatste woord hebben bij alles wat naar een klant, een rechtbank of een overheid gaat.
• Controleer bronnen altijd zelf voor je ze gebruikt.

Wil je AI inzetten voor repetitief werk, met een medewerker die het resultaat nakijkt?